BÀI 6
GIA ĐÌNH NÊN NÓI GÌ KHI NGƯỜI THÂN ĐANG CAI THUỐC?
Cai thuốc có thể có những ngày rất quyết tâm nhưng cũng có lúc người cai thuốc bứt rứt, khó chịu hoặc thèm thuốc. Trong giai đoạn này, gia đình có thể trở thành nguồn hỗ trợ quan trọng, giúp người thân duy trì quyết định và vượt qua những thời điểm dễ tái hút.
Điều đầu tiên là hạn chế chỉ trích và phán xét. Những câu như “Có mỗi thuốc lá mà bỏ mãi không được” hay “Đã nói bỏ rồi sao còn hút?” có thể khiến người cai thuốc thất vọng và mặc cảm. Thay vào đó, hãy ghi nhận nỗ lực của họ bằng những lời đơn giản như: “Hôm nay anh/chị đã cố gắng rất tốt”, “Cứ tiếp tục từng ngày nhé” hoặc “Nếu khó khăn, gia đình sẽ cùng hỗ trợ”. Sự động viên đúng lúc giúp người cai thuốc cảm thấy mình không phải đối mặt với quá trình này một mình.
Gia đình cũng cần tránh mời thuốc hoặc khuyến khích hút lại, kể cả khi chỉ nói đùa. Những câu như “Chỉ một điếu thôi” hoặc “Hút một hơi cũng được” có thể khiến người đang cai thay đổi quyết định. Nếu trong nhà vẫn có người hút thuốc, nên tránh hút trước mặt người đang cai, không để thuốc lá, bật lửa và gạt tàn ở nơi dễ nhìn thấy; đồng thời duy trì không gian sinh hoạt không khói thuốc.
Khi người thân nói “Tôi đang rất muốn hút”, không nhất thiết phải giảng giải dài. Hãy giúp họ chuyển sang một hoạt động khác: cùng đi bộ, uống nước, trò chuyện hoặc rời khỏi nơi có người hút thuốc. Một sự đồng hành đơn giản trong thời điểm cơn thèm xuất hiện có thể hữu ích hơn những lời khuyên dài dòng.
Gia đình cũng nên cùng người cai thuốc nhận diện những tình huống dễ tái hút, chẳng hạn căng thẳng, uống rượu bia, gặp bạn bè hút thuốc hoặc những thói quen đã gắn với thuốc lá. Khi biết trước những tình huống này, có thể chuẩn bị phương án thay thế phù hợp và tránh những hoàn cảnh có nguy cơ cao trong thời gian đầu.
Nếu người thân tái hút, đừng vội trách móc hoặc cho rằng mọi cố gắng trước đó đều thất bại. Hãy cùng họ xem lại nguyên nhân: điều gì xảy ra trước khi hút, họ đang ở đâu, ở cùng ai và cảm thấy như thế nào. Từ đó, người cai thuốc có thể điều chỉnh kế hoạch và chuẩn bị tốt hơn cho lần tiếp theo. Một lần hút trở lại không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải từ bỏ hoàn toàn mục tiêu cai thuốc.
Gia đình không thể cai thuốc thay người hút, nhưng có thể tạo môi trường thuận lợi để họ duy trì quyết định. Một lời động viên, một không gian không khói thuốc hoặc một người sẵn sàng đồng hành khi khó khăn đều là những hỗ trợ thiết thực.
Nếu người thân gặp khó khăn trong việc kiểm soát cơn thèm, nhiều lần tái hút hoặc chưa biết bắt đầu cai thuốc như thế nào, gia đình có thể khuyến khích họ tìm đến nhân viên y tế để được tư vấn và hỗ trợ phù hợp.
Đôi khi, điều người đang cai thuốc cần không phải là một lời trách móc mà là một người nói: “Tôi ở đây, mình cùng cố gắng.”




In bài viết